W POSZUKIWANIU UKRYTEGO JĘZYKA JOGI

Odkrywając symboliczne znaczenie klasycznych pozycji możemy uwolnić dawne przekonania i bloki emocjonalne i oczyścić drogę do przemiany duchowej.

Prawie 40 lat temu, kilka miesięcy po tym, jak Swami Siwananda Radha została pierwszą kobietą Zachodu, która złożyła śluby zakonne jako swami, jej guru, Swami Siwananda z Rikiszesz, wyznaczył jej prowokujące zadanie. Zanim wróci ona do Kanady, aby rozpocząć nauczanie jogi, powiedział jej, musi dotrzeć do głębszych poziomów hatha jogi i odnaleźć "mistyczne znaczenie" sześciu asan.

Zakłopotana Swami Radha szukała rady u innych swamich, ale nigdy nie słyszeli oni o czymś podobnym. Gdy wróciła do Siwanandy i prosiła o wskazówkę, jako przykład podał jej Sirszasanę (stanie na głowie). Gdy odtworzyła w pamięci obraz pozycji, rzekł :"Gdy odwracasz ciało do góry nogami, co widzisz? Przeciwieństwo tego, co zwykle. Naucz się dostrzegać odwrotną stronę rzeczywistości, przyjmować inny niż własny punkt widzenia. Postaw na głowie swój system wierzeniowy i zostań własnym przeciwnikiem - osiągniesz elastyczność i jasność myślenia."

"Gdy odwrócona jesteś do góry nogami", kontynuował, "umysł jest ugruntowany. Zamiast czerpać z mocy ziemi, twe korzenie tkwią w niebie. Teraz "nektar i ambrozja" lotosu o tysiącu płatkach (siódma czakra na czubku głowy) nie opadnie w dół, aby spłonąć w namiętnościach pierwszej czakry i możesz doświadczać boskich wglądów".

Swami Radha zrozumiała: stanie na głowie to metafora życia duchowego, praktyki podążania pod prąd naszych instynktownych dążeń. Rozszerzając metaforę zobaczyła, że to od niej samej zależy, jak wykorzystana zostanie jej duchowa energia - czy spali się ogniem gwałtownych pragnień, czy też zachowana i ukierunkowana stanie się siłązdolnądo wydostania się poza ludzkie ciało do Boskiego.

Swami Radha natychmiast zaczęła pracować nad symboliką innych pozycji, odkrywając wiele pokładów znaczeń. Po powrocie do kraju założyła w Kolumbii Brytyjskiej Jaśodhara Aśram i zaczęła uczyć hatha jogi w sposób odzwierciedlający jej świadomość wielowarstwowego bogactwa tej sztuki. W końcu lat 80-tych ukształtowała swe niezwykłe podejście w system Ukrytego Języka, łagodną ale głęboką formę jogi, która używa asan jako środków do osiągnięcia samopoznania i przemiany.

Zamiast skupić się na fizycznym mistrzostwie, metoda Ukrytego Języka zaprasza nas do badania symbolicznego znaczenia każdej z klasycznych pozycji przez dokładną obserwację wzajemnego oddziaływania naszego ciała i umysłu. W ten sposób możemy nauczyć się "łamać własny kod" i rozumieć obcy język swych nieuświadomionych przekonań. Gdy uwalniamy dawne bloki emocjonalne i wyobrażenia ukryte w naszych ciałach, oczyszczamy drogę dla zupełnie innego poziomu doświadczeń - doświadczeń przemiany duchowej.

"Nie powinno przywiązywać się zbytniej wagi do sposobu wykonywania asany. Należy raczej położyć nacisk na wzaj emne oddziaływanie ciała, asany i struktury umysłowej i emocjonalnej jednostki", wyjaśnia Swami Radha, mająca obecnie 81 lat. "Wtedy asana staje się przygotowaniem do podjęcia trudu samopoznania". Każdy, kto praktykuje hatha jogę, wie, że asany wspaniale otwierają ciało. Ale jak odkryć w nich symbole? Swami Radha proponuje zacząć od nazw. Nazwy asan nie są przypadkowe, mówi, ale pełne znaczenia, zarówno uniwersalnego, jak i nadzwyczaj indywidualnego.

Przed wykonaniem pozycji wyzwól skojarzenia, jakie powstają w związku z jej nazwą, pozwalając pojawić się obrazom, myślom i przypadkowym wspomnieniom. Opisz je nic nie zmieniając.

Dla przykładu, pewna grupa uczniów Ukrytego Języka zaczęła intensywnie pracować nad kurmasaną, czyli pozycją żółwia. " Skorupa", "powoli", "żółw i zając-powolny i wytrwały wygrywa wyścig", "sędziwy", "chowający odnóża", "morze" -te wspólne wątki powtarzały się w opisach uczniów. "Zółwiowatość" przywoływała na myśl pojęcia osłony (zabezpieczenia), wycofania i podatności na zranienia, jak również mądrości i cierpliwości, odporności na próbę czasu.

Ale równie widoczne było znaczenie unikalne dla każdej osoby. Jeden z ćwiczących skupił się na hasłach "długo­wieczny, pozostały przy życiu, ukrywanie, grube płyty ochron­ne, strach przed osłonięciem"; innego naszły zachwycające wspomnienia zabaw z żółwiem-ulubieńcem z czasu, gdy miał siedem lat; trzeci ujrzał dwa bardzo różne żółwie - jednego mądrego i dobrotliwego, drugiego drapieżnego, rozdrażnionego i agresywnego.

Pierwszy krok-opisanie skojarzeń, czyli "słów-kluczy" zaczyna otwierać symbol odsłaniając cię tobie samemu. Symbol pozwala ci poznać głębsze warstwy twojej osobowości przenikając przez to, co powierzchowne. Wśród własnych słów i uwag innych ludzi odnajdujesz ślady twego aktualnego stanu emocjonalnego. Gdy badasz istotę Żółwia czy Lwa, albo Pawia zaczynasz przeczuwać, dokąd może zaprowadzić cię ta pozycja.

Teraz z zaczynającym się ujawniać symbolem podejdź do samej pozycji. Mając w pamięci jedno ze swych słów-kluczy lub rozważając motyw zasugerowany przez instruktora, wykonaj asanę. (W swej książce Hatha joga: Hidden Language, Swami Radha proponuje wiele wnikliwych pytań, myśli i mitów, które mogądoprowadzić cię do głębszych poziomów pozycj i.) Zauważ swoje fizyczne i emocjonalne reakcje na pozycje. Co dzieje się w tobie? Jak się czujesz? Jakie myśli przychodzą i odchodzą?

Po wyjściu z pozycji opisz swoje obserwacje. Podczas warsztatów Pozycji Żółwia pewien początkujący adept Ukrytego Języka miał następujące doświadczenie: "Sędziwy żółw powiedział mi: "Nie śpiesz się. Nie ma powodu do pośpiechu, nie ma powodu do niepokoju. Odpręż się". Odprężam się. Ciężar zmartwień-uprzednio nieuświadomiony-znika. Przyjemnie, dobrze, lekko".

Pewna kobieta skoncentrowała się na słowie-kluczu przetrwanie. Gdy wykonała pozycję, zrozumiała, że jak jaja żółwia bezbronnie pozostawione na brzegu, czuła się opuszczona i rozwinęła w sobie zdolność, siłę i intuicję przetrwania. Spoczywając nieruchomo w Żółwiu inna młoda kobieta zetknęła się z " poczuciem zatrzymania czasu i spokoju. To uczucie spokoju jest właśnie tym, czego chciałabym doświadczać w moim życiu".

Obserwując i notując to, co odkrywasz, możesz pracować ze swymi wglądami, aż przyniosą efekty w codziennym życiu. Proces ten dodaje odwagi, wzmacnia niezależność i wykształca zaufanie i szacunek do siebie samego. Nikt nie mówi ci nic o tobie; to ty uważnie i spokojnie badasz swą własną naturę i możesz zdecydować, co zrobić ze swoją wiedzą. Pracujesz sam ze sobą, ucząc się od siebie, odpowiedzialny za siebie.

Swami Radha mówi o wprowadzeniu się w "nasłuchujący sposób życia", tak, że cokolwiek się pojawia, zamiast stawiać opór, wychodzimy temu naprzeciw. Wiara, że coś wymaga odkrycia pomoże się temu ujawnić. Otwarcie dokonuje się w sposób właściwy dla ciebie, w odpowiednim dla ciebie czasie, kiedy jesteś do tego przygotowany. Oto roztropność wewnętrznego guru.

Nie jest ważne perfekcyjne wykonanie asan ale to, czego dowiadujesz się o sobie, gdy praktykujesz. I tak, uczniowie, którzy doznali uszkodzeń ciała uniemożliwiających fizyczną praktykę, mogą nadal aktywnie prowadzić wewnętrzne refleksje tylko poprzez wizualizację siebie w pozycjach. Skutki mogą być równie korzystne, uczy Swami Radha.

Pracując z ukrytym językiem asan, uczy Swami Siwananda Radha, możemy odczytać tajne komunikaty tkwiące w naszych ciałach.

Przez obserwację wzajemnego oddziaływania ciała i umysłu możemy dotrzeć zarówno do naszych lęków, jak i możliwości. Odkryłam to sama, gdy przygotowywałam się do prowadzenia weekendowych warsztatów Pozycji Żółwia. Mojeprzygotowanie składało się z intensywnej praktyki oraz refleksji nad asaną. W pewnej chwili ujrzałam obszar lęku: "Nie będę miała nic do zaoferowania". Gdy wykonałam pozycję, moje ciało odpowiedziało na ten strach. "Każda część mego ciała jest sztywna", zauważyłam, "jestem w panice, czuję się skurczona, obolała, zbyt napięta i zaciśnięta, i podnoszę się, aby złapać oddech".

Ale minutę później, gdy ponownie wykonałam Żółwia, skupiona na jednym ze zdań proponowanych przez Swami Radha-"znalezienie oazy spokoju", otrzymałam zupełnie inny rezultat. Zanotowałam później; "Powolniejsze, łatwiejsze, bardziej uważne wchodzenie w pozycje, wiedząc że robię to dla siebie, a nie na pokaz. Oddychanie, puszczenie wszystkiego. Czuję się wygodnie i bezpiecznie. Moim pancerzem jest Światło i Mantra. Podnoszę się wzmocniona".

Dzięki wielokrotnemu wykonywaniu pozycji odkryłam, że mój strach wywołany jest krytycznym głosem w mojej głowie mówiącym; "Nie robisz tego należycie czy też wystarczająco dobrze". W odpowiedzi na ten głos moje ciało kurczyło się, a silna reakcja emocjonalna-"Nie mogę tego znieść"-wypychała mnie z pozycji. Ale znalazłszy strach znalazłam również sposób na jego pokonanie. Z cierpliwością i wytrwałością żółwia powróciłam do pozycji, nie próbując wykonać jej we właściwy sposób, ale w taki, jaki uważałam za najlepszy dla mnie. Efekt: "To zdumiewające. To samo ciało, inne nastawienie i zupełnie inne doświadczenie. Kiedy czuję się do niczego, zamiast walczyć z tym uczuciem czy ignorować je, albo czynić sobie wymówki, po prostu pozwalam sobie w nim pozostać. Wtedy niespodziewanie szybko ciało puszcza".

W końcu uświadomiłam sobie że nawet mój lęk przed niekompetencją był symbolizowany przez żółwia. Bałam się wysunąć głowę, wyjść z mojej skorupy-tradycyjny wzór wycofywania się z obawy przed krytycyzmem. Ale Żółw przyszedł mi na ratunek. Żółw nauczył mnie tego, że cierpliwie mogłam wycofać się w głąb siebie, aby w spokoju odpocząć, zebrać siły i powstać zwycięska. Mogłam doświadczyć Żółwia jako bohatera, jak Wisznu, który wcielony w żólwia-Kurmę uniósł na grzbiecie cały świat, aby ocalić go przed demonami-demonami krytycyzmu, osądu i perfekcjonizmu.

Poprzez praktykowanie Żółwia stawiłam czoło memu lękowi i z powodzeniem poprowadziłam zajęcia, unikając koncentrowania się na własnym wystąpieniu. To doświadczenie pozwoliło mi lepiej widzieć i głębiej rozumieć, gdy inni stawali w obliczu swych lęków i odkrywali swoje możliwości.

Przedstawiona metoda może również pomóc nam w dotarciu poza emocjonalny i psychologiczny wymiar, do duchowego poziomu asan. W czasie trzytygodniowego programu szkoleniowego dla nauczycieli, jaki przeprowadzono w Jaśodhara Aśram ostatniego lata, Kurmosana była jedną z pozycji, z którymi uczniowie pracowali cały dzień. Przystępowali do wykonywania pozycji z różnymi myślami, pytaniami i obrazami i notowali swoje obserwacje. Na koniec dnia proszono ich, aby zebrali swe doświadczenia w osobisty mit. Wielu uczniów zdobyło głęboką wewnętrzną wiedzę, otwarło się na głos mądrości, który czekał, by zostać usłyszanym.

Pewien odnoszący sukcesy biznesmen przybył do aśramu, aby zastanowić się nad swym dotychczasowym życiem i zdecydować o jego dalszym biegu. W swym micie "przywołał" powtarzające się spotkania ze starym żółwiem morskim. Podczas pierwszego spotkania, jako młody chłopiec, ujrzał żółwia z "oczami pełnymi mądrości i łaskawości" wyłaniającego się z fal oceanu. "Chłopiec chciał przyłączyć się do nowo poznanego przyjaciela, ale przestraszył się tego, co mogłoby znajdować się za płycizną. Jako młody mężczyzna szukał w oceanie ucieczki i znów ukazał się mu stary żółw. Morski żółw zatrzymał się czekając. Młody człowiek przemierzał brzeg walcząc z wiatrem i falami. Wciąż nie rozumiał".

Później, ciągnął biznesmen, "Człowiek w średnim wieku, zmęczony przyszedł na nienaruszony brzeg, aby zastanowić się nad swym życiem, spokojniejszy teraz, pogodzony ze światem, lecz strapiony, że nigdy nie odnajdzie mądrości oczu morskiego żółwia. Toż obok na powierzchnię wynurzyła się głowa zwierzęcia. OoEami pełnymi bezgranicznego współczucia żółw spojrzał w oczy mężczyzny. Ten poczuł w sercu coś z dalekiej, dalekiej przeszłości. Podniósł się, wyciągnął dłoń ku zanikającej jasności i cicho załkał. Łzy spłynęły po jego policzkach. Powoli żółw zawrócił i popłynął na głębszą wodę. Obejrzał się, by popatrzeć na człowieka na brzegu, potem odwrócił głowę przyglądając się morzu na tle zachodzącego słońca. I mężczyzna zrozumiał. Zanurzył się w wodę". Żółw pouczył go, by "zszedł głęboko pod niespokojną powierzchnię". Ale dla mężczyzny nie przyszedł jeszcze właściwy czas i popłynął z powrotem do brzegu.

Tak zakończył swój mit: "Jest gdzieś za niezbadanym brzegiem miejsce dla starszego człowieka, mądrego człowieka, który wie o żółwiu morskim. Z następnej podróży nie ma powrotu. To podróż w Światło, ponad wodę i niebo".

Ten piękny osobisty mit to opowieść o duchowym powołaniu pewnego człowieka, zarówno jego historia, jak i przedsmak przyszłości. Mężczyzna zdolny był nawiązać kontakt z milczącą siłą (symbolizowaną przez żółwia), która pociągała go ku jego głębszemu celowi-cudownemu w niej spełnieniu. Ale bardziej znaczące jest to, że autor odczytał ukryte w nim samym posłanie i zastosował jego mądrość w swym życiu. Kierując się intuicją podjął decyzję i wynikające z niej działanie. Uznawszy za najważniejsze życie duchowe porzucił udaną karierę, aby przenieść się do aśramu.

Moc systemu Ukrytego Języka może ukazać się tylko wtedy, kiedy z intuicją wsłuchujemy się w mądrość swojego ciała, a następnie angażujemy wolę w celu zastosowania w życiu uzyskanych wglądów. Gdy słuchamy naszej wewnętrznej mądrości i zgodnie z nią postępujemy, szanujemy to, co w nas święte.

Pracując z ukrytym językiem asan możemy odczytać tajne komunikaty tkwiące w naszych ciałach. Obserwujemy obszary własnej psychiki starając się uczynić je zrozumiałymi i użytecznymi w codziennym życiu. Możemy zetknąć się z siłą świętego życia-mądrością Żółwia czy Drzewa, albo Lwa lub Góry. Jak myśliwi dawnych czasów-wiedzący że życie istnieje dzięki śmierci a śmierć dzięki życiu-czcili zwierzęta, na które polowali, tańcami i pieśniami, możemy ujrzeć jedność wszystkiego, co istnieje i poczuć cześć dla tego, co żywe w nas i co też zostanie złożone w ofierze.

Podejście do hatha jogi w formie Ukrytego Języka nie jest tajemniczą, ezoteryczną metodą. To całkiem prosta droga: skup się na fizycznym i symbolicznym poziomie asany; obserwuj wzajemne oddziaływanie umysłu i ciała; pozwól pojawić się intuicji; notuj, czego się dowiadujesz; zastosuj to w życiu. Ale ten nieskomplikowany proces może prowadzić do mistycznego. Swami Radna mówi: "Umysł, dzięki poznaniu, może stać się magnesem przyciągającym wielkie światło świadomości a ciało-narzędziem ducha".

Julie McKay pracuje jako wydawca i osobisty sekretarz Swami Radha. Każdego lata prowadzi intensywne kursy Ukrytego Języka Jaśodhara Aśram.

Yoga Journal marzec/kwiecień 1993

tłumaczenie: Agnieszka Westwańska

dalej

Powrót do początku